تبلیغات
شناساندن شاه غیرتمند ایرانی نادرشاه افشار - پیمان
 
شناساندن شاه غیرتمند ایرانی نادرشاه افشار
خدا با ماست
یکشنبه 28 خرداد 1391 :: نویسنده : رضا فرهیزش

پیمان

  سفرنامه حزین به پایان رسید و ما بهتر می‌دانیم در اینجا دو نكته را باز نماییم :

1-    چنانكه پیداست شیخ محمد علی حزین از هواداران خاندان صفوی بوده و اینست در نگارش‌های خود هم از هواداری باز نایستاده است و در چند جا دیده می‌شود كارهای تاریخی كه از نادر سر زده همچون گشادن مشهد و جنگ با اشرف افغان و مانند این آن‌ها را به نام شاه تهماسب می‌آورد و چنین وامی نماید كه این كارها  به اندیشه و كاردانی شاه تهماسب انجام می‌گرفته و نادر یكی از كاركنان او بوده . ولی راستی جز اینست و شاه تهماسب چنین ارجی را كه حزین به او می‌گزارد نداشته است و در بیكارگی و درماندگی ماننده پدرش شاه سلطان حسین بوده است .

2-    حزین گاهی نیز نام خود را به میان آورده چنین وامی نماید یك مرد دوراندیش و بسیار كاردانی بوده و به شاه سلطان حسین و یا به شاه تهماسب و دیگران راهنمایی‌هایی می‌کرده . نیز برای خود یك جایگاه بلندی نزد شاه تهماسب نشان می‌دهد چندان که تهماسب به دیدن او می‌آمده و درخواست همراه بودن در سفر ازو می‌کرده ، این داستان شاید هم راست باشد . زیرا تهماسب پس از پیوستن نادر شاه به او چندان دستی در كارهای كشوری نداشته و شگفت نیست اگر به حزین و مانند او می‌پرداخته . ولی كاردانی و دوراندیشی و راهنمایی كه حزین از خویشتن می‌ستاید باور كردنی نیست . زیرا كسی كه خرد و هوش درستی دارد و كاردانست در چنان هنگام شوریده دامن مردانگی به كمر زده به چاره گرفتاری‌های مردم می‌کوشد و نام بزرگی از خود در تاریخ می‌گذارد و ما می‌بینیم حزین در آن زمان سختی و بدبختی كه مردم ایران را بوده جز قافیه بافی و معما سازی و ماده تاریخ نویسی كار نداشته چنانكه در همان هنگام‌ها چندین دیوان شعر پرداخته است . از چنین كسی كاردانی و دوراندیشی باور نتوان كرد .

3-    حزین چنین وامی نماید كه از نادر شاه ترس داشته و گریزان بوده و همیشه در پی نهانگاهی می‌گشته . ما نمی‌دانیم جهت این چه بوده و نادر را با او چه كینه در میان بوده ؟!.. اگر گفته شود بستگی او به شاه تهماسب مایه این دشمنی بوده نادر تا این اندازه بی کار نبوده كه به آشنایان شاه تهماسب بپردازد . امنیت این بخش نیز از چیزهای باور نكردنی سفرنامه حزین می‌باشد .

با این همه از دیده تاریخی سفرنامه حزین در خور ارج است و ما بار دیگر بر آقای محمدی سپاس می‌گزاریم .

این كار كه آقای محمدی با سفرنامه حزین كرده باید دیگران با کتاب‌های دیگر كنند . یك رشته کتاب‌های سودمند تاریخی كه از یك سو باید آن‌ها را نگه داشت و از سوی دیگر هر كدام فزونی‌ها و سخنان بیهوده آمیخته خود دارد باید هر یكی از آن‌ها را نیز از فزونی‌ها و سخنان بیهوده پیراست و آنچه تاریخ است چاپ نمود . از این گونه کتاب‌ها بسیار داریم و برخی چنانست كه اگر پیراسته گردد شاید یك ده یكی باز نماند چنانكه تاریخ وصاف این گونه است و بی گمان یك ده یك بیشتر تاریخ ندارد . از کتاب‌هایی  كه شایسته پیراستن است تاریخ جهان گشای نادریست كه میرزا مهدی خان استر آبادی نوشته . این كتاب بسیار سودمند است و در تاریخ نادر شاه یگانه كتاب درست است و چون درست سنجیده شود به همه شكوه بی مانند نادر شاه میرزا مهدی خان به چاپلوسی هم نگراییده و تاریخ را جز با زبان راستین ننوشته و با آن كوچكی تنه كتاب آگاهی‌های انبوهی را در بر دارد . روی هم رفته یكی از ارجمندترین کتاب‌های فارسی است و تنها آكش پاره‌ای عبارت‌های بی جاست كه به نام زمینه چینی یا به گفته فن بدیع « براعت استهال » در آغاز هر گفتاری می‌آورد و در جاهای دیگر نیز به جناس و تشبیه و مانند آن پابستگی دارد . همین یك آلودگی باعث شده خواندن این كتاب دشوار می‌نماید و كسان بسیاری از پرداختن به آن خودداری می‌نمایند . با آنكه تاریخ نادر شاه در خور آنست كه هر كسی بارها آن را بخواند اینست باید كتاب میرزا مهدی خان را از این آلودگی بیرون آورد و اگر كسی بتواند آن را از سر گرفته به عبارت‌های ساده و فارسی امروزی بیاورد كار بسیار سودمندی را انجام داده و چون در سفرنامه حزین بیشتر گفتگو از نادر شاه شده در پایان آن این یاد آوری را نابجا ندانستیم .





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 11 اردیبهشت 1397 05:49 ب.ظ
Its like you read my mind! You appear to know so much about this, like you wrote the book in it or
something. I think that you can do with some pics to
drive the message home a little bit, but instead of that, this
is fantastic blog. A fantastic read. I will certainly be back.
سه شنبه 17 مرداد 1396 09:44 ق.ظ
I’m not that much of a internet reader to be honest but
your sites really nice, keep it up! I'll go ahead and bookmark your website to come back later
on. Cheers
جمعه 13 مرداد 1396 11:10 ب.ظ
Thank you for any other excellent post. The place
else may anyone get that kind of info in such a perfect way of writing?
I've a presentation subsequent week, and I'm at the search for such info.
چهارشنبه 27 اردیبهشت 1396 11:03 ق.ظ
Thank you for sharing your thoughts. I really appreciate your efforts and
I am waiting for your further post thanks once again.
سه شنبه 22 فروردین 1396 03:05 ب.ظ
Very good article. I am experiencing a few of these issues as well..
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر